2. อาศัยร่างกายทำให้มนุษย์สามารถดำเนินชีวิตอยู่ในโลก

               เมื่อเรารับว่าร่างกายเป็นส่วนประกอบที่จำเป็นสำหรับอัตถิภาวะของมนุษย์แล้ว เราต้องพิจารณาว่าการเป็นร่างกายนี้มีความหมายอย่างไร โดยใช้การวิเคราะห์ตามวิธีการทางปรากฏการณ์ (Phenomenology) และการวิเคราะห์ของแมร์ล ปองตี (Maurice Ponty) ที่เสนอความคิดว่ามนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของโลกจักรวาล มนุษย์ดำเนินชีวิตและพัฒนาตัวเองท่ามกลางสิ่งของของโลก

ประการแรก ร่างกายมีความสัมพันธ์กับโลก เนื่องจากในอัตถิภาวะของมนุษย์ ร่างกายเป็นบ่อเกิดอันเดียวของความรู้ทุกสิ่งที่เรารู้ต้องผ่านทางอวัยวะหรือประสาทสัมผัสของเราและร่างกายเข้ามาเป็นตัวกำหนดรูปภาพหรือทัศนคติที่เรามีต่อโลกต่อสิ่งแวดล้อม ถ้าจะดูคนสองคนที่อยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา คนหนึ่งอยู่ฝั่งกรุงเทพฯ อีกคนหนึ่งอยู่ฝั่งธนบุรี ทัศนียภาพของแม่น้ำและเมืองที่สองคนนั้นเห็นก็แตกต่างกันเพราะสถานที่ที่เขาอยู่ สถานที่นั้นคือที่อยู่ของร่างกายเป็นตัวกำหนดความรู้ ประสบการณ์นี้ทำให้เกิดความสำนึกว่าตัวฉันโดยอาศัยร่างกายเป็นส่วนหนึ่งของโลกวัตถุ แต่ในเวลาเดียวร่างกายนั้นไม่เป็นสิ่งหนึ่งที่ฉันรู้ แต่เป็นวิถีทางที่ทำให้ฉันรู้สิ่งอื่นๆ ตัวอย่างเช่น ตาของเรา เรามองตาของตัวเองไม่ได้แต่อาศัยตาของเรา เราสามารถมองสิ่งต่างๆ รอบข้างเรา ร่างกายของเราโดยเฉพาะอาศัยประสาทสัมผัสเป็นทั้งจุดเริ่มและศูนย์กลางของความรู้ เป็นหนทางที่ทำให้ติดต่อสัมพันธ์กับสิ่งอื่นได้ ในเรื่องนี้ Gabriel Marcel เสนอความคิดว่า “ร่างกายเป็นสื่อระหว่างฉันกับโลก ฉันไม่ติดต่อสัมพันธ์กับร่างกายแต่อาศัยร่างกาย ฉันติดต่อกับโลกรอบข้าง และร่างกายนั้นคือตัวฉันเอง” และ Ponty อธิบายเช่นเดียวกันว่า “สำหรับผู้มีชีวิต ร่างกายเป็นวิถีเพื่อเข้าสู่โลกรอบข้างและกระทำบางสิ่งบางอย่างเพื่อโลกรอบข้างนั้น” (1962: 97) คำพูดทั้งสองนี้แสดงว่าตัวบุคคลไม่ใช่การผสมระหว่างสองสิ่งที่แตกต่างกัน คือจิตสำนึกและร่างกาย สิ่งที่เราจะเรียกว่า “Incarnation” หรือการเป็นเนื้อหนังนั้น หมายถึง อัตถิภาวะในโลกหรือการดำเนินชีวิตในสถานที่หนึ่ง อาศัยความสัมพันธ์กับสิ่งของของโลกหรืออาศัยการใช้สิ่งต่าง ๆ ที่อยู่รอบข้าง ทั้งในการรับรู้และการทำกิจกรรม

ประการที่สอง ร่างกายเป็นหนทางสำหรับการติดต่อสัมพันธ์กับคนอื่น ความสัมพันธ์ที่เรามีต่อผู้อื่นเริ่มจากร่างกายเสมอ ต้องอาศัยเครื่องหมาย คำพูด หน้าตา ฯลฯ เราสามารถที่จะรู้จักคนอื่นเพราะว่าเราแสดงออกถึงความคิดและความตั้งใจของเราโดยผ่านทางร่างกาย และร่างกายของคนอื่นกลับเป็นกาแสดงความคิดความตั้งใจของเขาเองเช่นเดียวกัน วิธีการแสดงออกนี้อาจจะแตกต่างกันตามวัฒนาธรรมของแต่ละชาติ เช่น เพื่อจะแสดงความเคารพและการทักทาย ชาวยุโรปตะวันตกจะจับมือกัน แต่ชาวไทยจะยกมือไหว้ การกระทำทั้งสองอย่างเป็นการแสดงความตั้งใจอย่างเดียวกันและเป็นเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ที่ผู้อื่นจะเข้าใจและรับรู้ได้ทันที สิ่งนี้แสดงว่ามนุษย์สามารถที่จะติดต่อสัมพันธ์และรู้จักกันและกันได้โดยผ่านทางร่างกายและความหมายที่แสดงออกทางร่างกาย

ประการที่สาม ร่างกายทำให้แต่ละบุคคลดำเนินชีวิตในกาลเวลา เพราะว่าร่างกายมนุษย์แต่ละคนต้องเกิด เจริญเติบโตและตาย คือ มนุษย์แต่ละคนมีประวัติของตนเอง หรือจะพูดอีกอย่างหนึ่ง คือ มนุษย์แต่ละคนเข้าในกระแสของประวัติศาสตร์แต่ละคนเกิดมาในครอบครัว ในหมู่บ้านหนึ่ง ในประเทศๆ หนึ่ง แต่ละคนมีพ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย บรรพบุรุษ อดีตที่ผ่านไปมีส่วนเกี่ยวข้องกับชีวิตของแต่ละคน ถ้าร่างกายทำให้มนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของโลก ก็ยังทำให้มนุษย์เป็นส่วนหนึ่งของสังคม เป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ ทั้งเหตุการณ์ในอดีตและวัฒนธรรมเข้ามามีอิทธิพลในชีวิตแต่ละคน คนที่เกิดมาแล้วจะตัดตัวเองจากประวัติศาสตร์นั้นไม่ได้ จะต้องมีส่วนเป็นหนึ่งเดียวกับกระแสของประวัติศาสตร์ นี่คือผลอีกอย่างหนึ่งของการเป็นเนื้อหนังของมนุษย์ แต่ละคนเกิดมาพร้อมกับร่างกายและเจริญชีวิตในที่ใดที่หนึ่งและได้รับอิทธิพลของที่นั้น ผู้ที่เกิดมาในเมืองไทย พูดภาษาไทย ดำเนินชีวิตตามแบบของคนไทยและมีส่วนร่วมอยู่ในกระแสประวัติศาสตร์ของชาติไทยด้วย